Gedrag heeft altijd een reden, een functie

Soms zijn we als ouder/verzorger ten einde raad, omdat een kind gedrag vertoont waar wij niet blij van worden. Of waar anderen in de omgeving van het kind niet blij van worden. En soms is ook het kind zelf niet blij met het gedrag.

Maar waarom vertoont het kind nou dit gedrag? Zeker in het laatste geval, als het kind zelf ook niet blij is met zijn/haar gedrag? Dat heeft alles te maken met het feit dat elk gedrag een reden, een functie heeft. Soms is die reden of functie niet heel helder en duidelijk, maar in veel gevallen wel..

Als Annabel vecht met Jaap, dan komt er na een gesprekje meestal uit dat Jaap iets heeft gedaan of gezegd waar Annabel heel erg boos om werd. En Annabel wist geen andere manier van reageren dan vechten. Of als Klaas zich elke dag de brandweerauto in de kleuterklas toe-eigent, dan is wel duidelijk dat Klaas gewoon heel erg graag met die brandweerauto wil spelen.

Maar wat als Margriet elke dag haar spellingschrift van tafel veegt, zodra het op haar tafel wordt gelegd, of wanneer Julian altijd in woede uitbarst zodra zijn zusje in zijn kamer komt? Of als Mats zich thuis helemaal terugtrekt en niet wil praten over wat hem dwarszit? Dan is het waarom van het gedrag niet zo duidelijk en helder.

Wat is de beste reactie op dit gedrag?

Ik ben van mening dat we elk “probleemgedrag” moeten zien als een waarschuwingssignaal. Het kind wil ons laten weten dat er iets aan de hand is, dat het leven niet is zoals hij/zij het fijn vindt. Oftewel: hij/zij zit niet lekker in zijn/haar vel. En wat kun je dan doen als ouder/verzorger?

De beste reactie op dit gedrag is: zoek naar de boodschap achter het gedrag. Want er zijn globaal twee functies voor “probleemgedrag”:

  • Het gedrag is een manier om zichzelf te beschermen tegen een bepaald naar/negatief gevoel (machteloosheid, verdriet, angst, …)?
  • Het gedrag is een manier om te laten zien dat er iets aan de hand is.

Daarom is mijn voornaamste tip aan ouders/verzorgers: Onthoud dat het kind dit gedrag vertoont met een reden en het is aan jou/jullie om die reden te achterhalen. Want zolang er niets gebeurt aan ‘dat wat er aan de hand is’, zal het probleemgedrag ook blijven komen. Je kunt hele duidelijke afspraken maken over het niet meer vertonen van het gedrag en je kind kan zich daar ook super aan houden (Klaas zal de brandweerauto niet zomaar meer afpakken, Annabel zal niet gaan vechten als ze haar zin niet krijgt, Margriet zal haar spellingsschrift niet meer op de grond gooien, etc), maar ik geef je op een briefje dat er ‘in time’ ander “probleemgedrag” voor in de plaats komt. Net zolang tot het èchte probleem waar het kind mee worstelt is ‘aangepakt’.

Hoe los je het op?

Dus doe je kind (en jezelf) een groot plezier en ga uitzoeken wat het kind wil vertellen met zijn/haar gedrag. Onderzoek wat het echte probleem is waar aandacht voor nodig is. Is het kind misschien heel verdrietig of eenzaam en vertoont het daarom dit gedrag? Voelt het kind zich misschien niet echt gehoord, gezien of begrepen? Ervaart het kind misschien heel veel spanning in zijn/haar leven? Heeft hij/zij misschien moeite met het schoolwerk?

Zodra je dat hebt achterhaald, kan daar aan gewerkt worden. Daarna zal het “probleemgedrag” uiteindelijk stoppen en zit het kind weer veel lekkerder in zijn/haar vel.

Kan ik dat wel?

En mocht je nu denken dat dit teveel of te lastig is om zelf aan te pakken. Dan kan ik je vertellen dat er veel hulp te vinden is in de buurt. Zo kun je altijd in gesprek gaan met de mentor of leerkracht van je kind. Zij zien je kind (bijna) elke dag en hebben ontzettend veel ervaring met kinderen van die leeftijd. Daarnaast zijn ze zeer gepassioneerd om je kind zo goed mogelijk te ondersteunen, ook op emotioneel en sociaal gebied. Ook zijn er op scholen meestal speciale begeleiders aanwezig, zoals een vertrouwenspersoon, een Intern Begeleider, e.d., die gericht met je kind aan de slag kunnen. En buiten school zijn er ook meerdere mogelijkheden voor hulp: psychologen, therapeuten en natuurlijk kindercoaches.

Een reactie plaatsen